نظريهبازيها (Game Thieory)
فرشته زارعي
fereshte_Zarei@yahoo.comنظريه بازيها بر نوعي استدلال انتزاعي، حاصل تلفيق رياضيات و منطق استوار است. نظريه پردازان بازيها بر اين عقيدهاند كه نظريهي مورد استفاده آنها متوجه شيوه رفتار بالفعل افراد در وضعيتهاي منازعاتي نيست بلكه بر رفتار موسوم به رفتار «صحيح عقلايي» در وضعيتهاي منازعه آميزي ناظر است كه طي آن شركت كنندگان در منازعه سعي در «بردن» دارد.
هر بازي به وسيلهي عناصر زير مشخص ميشود: بازيكنان كه بنا به فرض سعي در «كسب پيروزي» يا بهينه كردن نتايج دارند؛ پرداختها كه ممكن است براي بازيكنان مختلف بسته به نظامهاي ارزشي آنها معاني مختلفي داشته باشند؛ مجموعهاي از قواعد زيربنايي مناسب براي بازي؛ شرايط اطلاعاتي كه تعيين كنندهي چند و چون آگاهي هر بازيكن از محيط اطراف و انتخابهاي بلافاصله يا با تاخيري است كه توسط بازيكن (بازيكنان) ديگر صورت گرفته است؛ محيط كلي كه بازي درآن اجرا ميشود قطع نظر از اينكه بازيكنان آن را به طور كامل درك كنند يا نه؛ و فعل و انفعال حركتهاي رقابت آميزي كه طي آن هريك از انتخابهاي متوالي يك بازيكن ممكن است بازيكن (بازيكنان) ديگر را تشويق به اصلاح انتخابهاي بعدي خويش سازد.
متداولترين تفكيك مقدماتي كه در نظريه بازيها صورت گرفته، تفكيك ميان بازي با حاصل جمع صفر (zero-sum game) و بازي با حاصل جمع غير صفر (non-zero-sum game) است كه هر يك، انواع خاص خود را دارند. در يك بازي با حاصل جمع جبري صفر، برد يكي به قيمت باخت ديگران است (مانند رقابت دو نامزد انتخاباتي بر سر يك كرسي مجلس). در يك بازي با حاصل جمع غير صفر، برد يكي از بازيگران ضرورتا موكول و متناسب با باخت ديگران نيست. شناخته شدهترين نمونه اين بازيها، بازي معماي زنداني است.
اقتصادداني به نام «توماس شلينگ» از دانشگاه هاروارد به عنوان يك نظريه پرداز برجستهي بازيها شناخته شده است.
نوشته شده در پنجشنبه هشتم فروردین 1387ساعت 17:18 توسط حسام
|
